Międzynarodowy Rok Geofizyczny (1.07.1957-31.12.1958)

Największa impreza w skali międzynarodowej dla poznania naszego globu. Polska weźmie udział w tym szlachetnym współzawodnictwie naukowym nad poznaniem Ziemi, podtrzymując dumne tradycje udziału w ciężkich wyprawach badawczych w okolice biegunów i równika czym dołoży swą cegiełkę do ogólnoludzkiej skarbnicy wiedzy. Na początku wyjaśnijmy czym zajmuje się geofizyka, jakie są jej metody badawcze i jakie mają znaczenie, a zrozumiemy zadania MRG i po co się go organizuje.

Na naszej planecie, tj. w jej wnętrzu-skorupie oraz w atmosferze, zachodzą bez przerwy przeróżne zjawiska: trzęsienia ziemi, wybuchy wulkanów, przesuwanie się lądów, wypiętrzanie gór, zmiany temperatury, wilgotności, ciśnienia atmosferycznego, itp. Zjawiska te należą do rzędu tych, którymi zajmuje się fizyka, bada je jednak w oderwaniu od Ziemi, w laboratoriach. Geofizyka natomiast bada te zjawiska w odniesieniu do naszego globu. Geo to właśnie po grecku Ziemia, tak więc geofizyka jest nauką zajmująca się zjawiskami fizycznymi Ziemi, ich przebiegiem, właściwościami i znaczeniem. Dla niej, w przeciwieństwie do fizyki – laboratorium stanowi cała Ziemia. Aby bowie zrozumieć te zjawiska, móc przewidzieć ich przebieg trzeba poznać je w skali całego globu, np. zrozumienie rozkładu fal magnetycznych na terenie Polski, drobnego obszaru w stosunku do całej powierzchni Ziemi, nie byłoby możliwe bez znajomości ogólnego charakteru fal magnetycznych całej planety.

Tutaj od razu rozumiemy konieczność współpracy geofizyków wielu państw, ponieważ zbadanie różnych właściwości fizycznych Ziemi na całym jej obszarze jest zdaniem przekraczającym możliwości jednego kraju. Jednak tylko koniecznością współpracy nie można wytłumaczyć organizowania MRG. Mógłby ktoś przecież zauważyć, że dokonywanie tych pomiarów można rozłożyć stopniowo na wiele lat, a potem zebrać tylko otrzymane wyniki. Byłoby to słuszne, gdyby poza czynnikiem przestrzennym, nie wchodził w grę jeszcze czas. Pomiary te bowiem podlegają ciągłym zmianom w czasie, dopiero więc przestrzenno-czasowe poznanie jakiegoś zjawiska fizycznego daje wielostronne jego zrozumienie, a osiągnąć to można jedynie przeprowadzając jednakowe obserwacje i pomiary w różnych miejscach na kuli ziemskiej w tym samym dniu w tym samym dniu i tym samym czasie. Stąd bierze się owa mobilizacja uczonych biorących udział w MRG.